به چه دلیل خلاقیت مهمه و چه ارزشی در زندگی ما داره؟ یک دلیلش اینه که بیشتر چیزای جالب، مهم و انسانی، محصول خلاقیته. خلاقیت یکی از مهم ترین ویژگی هاییه که ما رو از شامپانزها جدا می کنه. همونجوریکه دکتر میهای چیکسنت در کتاب «خلاقیت: روان شناسی کشف و اختراع» نوشته: «۹۸ درصد ساختار ژنتیکی ما با شامپانزها یه جوره، منهای خلاقیت. بدون خلاقیت، تشخیص آدم از میمون واقعا سخت می شد.» از طرف دیگر عمل خلاقانه واسه ما پر از شور، هیجان و لذته. خلاقیت یک ویژگی خداییه که به ما اعطا شده.

۷ اصلی که واسه خلاق بودن باید بدونین آموزشی

خلاقیت-خلاق

 

«توانایی خلاق آدما، تصویر خداس.»

– مری دالی

 

 

در متون دینی اومده که «خدا آدم رو به شکل خود آفرید». خدا خالقه. پس اگه آدم رو به شکل خود آفریده باشه باید بهش این ویژگی خلاقیت رو عطا کرده باشه. همین ویژگی خلاقیت بزرگ ترین قوه و پتانسیلیه که در وجود بشری پیدا می شه چون این همون مهمترین ویژگی خدایی یعنی خالق بودنه. خلاقیت انسانی بزرگ ترین امیدیه که واسه حل مشکلات دنیای امروز و ساختن جهانی بهتر هست. در میدون ی زندگی شخصی و کسب وکار هم، خلاقیت می تونه ما رو به موفقیتای بزرگ و دستاوردهای بیشتری راهنمایی شه.

با این حساب چیجوری می تونیم از نیروی آفریننده و مهم خلاقیت در زندگی خود استفاده کنیم؟ اینجا به ۷ اصلی می پردازیم که ما رو در این جهت کمک میدن.

۱. خلاقیت ذاتی خود رو قبول کنین

با وجود تموم داوریای منفی که شاید در مورد میزان هوش و خلاقیت شما در خونه، مدرسه و محیط انجام شده، باید بدونین که خلاق هستین. تحقیقای امتحان تفکر خلاق نشون داد که تقریبا تموم کودکان (۹۸ درصد) سه تا پنج ساله از نظر خلاقیت در سطح نبوغ قرار دارن. اما این آمار در مورد افراد بالای ۲۵ سال به ۲ درصد کم شد. این نشون می ده که مراحل آموزش و اجتماعی شدن، با برچسب زدن از راه داوریایی چون خوب/بد، درست/غلط، مناسب/نامناسب، مناسب/غیرمنطقی، منطقی/غیرمنطقی، عاقلانه/احمقانه و بیریخت/قشنگ، در برابر جریان خلاقیت طبیعیِ ما مانع ایجاد کرده و اونو سرکوب می کنه. کودکان خردسال، درکی از این ارزشا و برچسبا ندارن و بدون این محدود کردنا عمل و واکنش نشون میدن. کم کم که یاد می گیریم نظرها، آزمایشا و باورهای بقیه رو قبول کنیم، توانایی ما در بیان خلاقیت مون افت می کنه.

اما سرکوب خلاقیت به معنای نابودی اون نیس. همه ما می تونیم با در پیش گرفتن همون روحیه و منش کودکانه و کنار زدن شرطی شدگیا و باورهای محدودکننده، خلاقیت نبوغ آمیز کودکی خود رو بازیابیم. زنده کردن روحیه ی خودجوش و بازی گرای کودکی باعث جریان دوباره خلاقیت ذاتی ما می شه.

۷ اصلی که واسه خلاق بودن باید بدونین آموزشی

«خلاقیت همون هوشه به همراه بازی و سرگرمی.»

– اینشتین

 

 

چه اشکالی داره که دوباره مثل یک کودک شروع کنیم به بازیای خیالی، نقاشی، قصه گویی، رقص، آواز، ادا درآوردن، با خود حرف زدن، جیغ زدن و شادمانی کردن. بله از دید بزرگ ترها این رفتارها منطقی نمیشه، اما شما دیگر بالغ شدین و لازم نیس به قیمت سرکوب خلاقیت خود به میل اونا رفتار کنین. واسه بروز خلاقیت ذاتی خود باید طبیعت کودکانه ی خود رو احیا کنیم.

۲. استعدادهای پنهون ی خود رو بشناسین

۷ اصلی که واسه خلاق بودن باید بدونین آموزشی

هر یک از ما دارای ترکیب منحصربه فردی از استعدادها و تواناییای ذاتی هستیم. خلاقیت ما بیشتر از هر جایی در مورد ی همین استعدادهای ذاتی مون امکان ظهور و بروز داره. پس بسیار ضروریه که اونا رو کشف و شناسایی کنیم. جدا از اینکه تستای استعدادیابی، خودتون هم با درون نگری و بعضی معیارهای کلی می تونین استعداد و نبوغ ذاتی خود رو شناسایی کنین.

«صاحب استعدادی بی همتا هستین و به شکل ای بی همتا اونو بیان و عیان می کنین. کاری هست که بهتر از هرکی دیگر در این جهان می تونین اونو به انجام برسونین.»

– دیپاک چوپرا

 

 

در کودکی بیشتر به چه بازیایی علاقه مند بودین و وقت بیشتری رو صرف اون می کردین؟ یادگیری و انجام چه فعالیت یا مهارتایی واسه شما راحت و آسونه؟ چیکار یا فعالیتی رو به طور خودجوش و فقط به خاطر لذتش انجام میدید؟ علایق و تفریحات تون چه هستن؟ همه اینا می تونه سرنخی از استعدادهای ذاتی شما به دست بده. پس از پیدا کردن استعدادهای شخصی، باید اونا رو جهت انجام کار و فعالیتی مشتاقانه، لذت بخش، با معنی و مهم با خلاقیت ذاتی خود ترکیب کنیم.

۳. استعدادهایتان رو در چیزای که بهش عشق می ورزید به کار بگیرین

افراد خلاق فرقای زیادی با هم دارن، اما در یک چیز مشترکند: همه اونا کاری رو که انجام میدن دوست دارن. آرزوی رسیدن به معروفیت یا پول نیس که به اونا انگیزه می ده، بلکه از عشق و اشتیاق به کارشون، انگیزه می گیرن. اونا قبل از هر چیز واسه لذت بردن کار می کنن. اونا عاشق کارشون هستن.

۷ اصلی که واسه خلاق بودن باید بدونین آموزشی

«باید چیزی که رو که بهش عشق می ورزید پیدا کنین. تنها راه انجام کارای بزرگ اینه که بهش کار عشق بورزید. اگه هنوز اونو نیافته اید، به جست وجو ادامه بدین. ساکن نمانید. مثل همه چیزایی که به دل مربوط می شن، وقتی اونو پیدا کردین، خواهید دونست.»

– استیو جابز

 

 

لازمه ی اجرای سهم و نقش خلاق، این مطلب اساسیه که بدونین چه جور آدمی هستین، به چی عشق می ورزید، تصور انجام چه کارایی قلب تون رو به تپش وامی داره. باید بدونین که دوست دارین زندگی خود رو وقف چه دستاوردهایی کنین. همه این شناخت میزان اشتیاق و انگیزه شما رو واسه انجام کارایی که به شکل عمیقی خلاقانه باشن، نشون می ده. همه افراد توانایی بروز مهارت ها و استعدادهای منحصربه فرد خود رو به شکل ی خاص خود دارن. شما مجموعه ویژگیای خود رو برشمرده و مشخص کردین؟ میدونید که به چه روشایی بیشترین رضایت داخلی رو در بیان وجود به دست میارید؟ اگه این کار رو نکردین، هم حالا اونو شروع کنین. وجود خاص و منحصربه فرد خود رو پیدا کنین. کسائی که بالاترین لذت و رضایت رو تجربه می کنن، اونایی هستن که فرق و خاص بودن خود رو به جهان ارائه می کنن.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   ۷ دلیلی که بهترین کارمندان با وجود رضایت شغلی انصراف میدن 

۴. جربزه و شهامتِ خلاقیت رو در خود بسازین

۷ اصلی که واسه خلاق بودن باید بدونین آموزشی

واسه خلاق بودن احتیاج به جسارت و شهامت دارین. چون خلاق بودن هم به معنی ی قدم گذاشتن در سرزمینای ناشناخته و تجربه های جدیده و هم اینکه شما با طرح ایده های جدید از جمع جدا میشید و در بین اقلیت قرار می گیرین. ممکنه مورد دوری و تمسخر قرار گیرید. باید بتونین در این شرایط روی پای خود بایستید و از ایده های خود دفاع کنین و این نیازمند شجاعته.

جربزه واسه خلاق بودن جوری صفت مهمیه که رولو می، روان شناس آدم گرای آمریکایی، یک کتاب کامل رو بهش اختصاص داده. اون در کتابش با عنوان «جربزه خلاقیت» باور داره که «جربزه، فضیلت یا ارزشی در بین بقیه ارزشای شخصی مثل عشق یا وفاداری نیس، بلکه بنیاد و اساسیه که زیربنای همه فضیلتا و ارزشای شخصی دیگره و به اونا واقعیت می بخشه.» لازمه ی خلاقیت، خطرپذیری و ریسکه و لازمه ی اینا شجاعته. جربزه و شهامت به معنای از دست دادن ترس، یأس و ناامیدی نیس، بلکه توانایی اقدام و حرکت به جلو برخلاف ترس، یأس و ناامیدیه. ما واسه خلاق بودن و بالاتر رفتن از محدود کردن وجود خود و جامعه و پا گذاشتن در سرزمینای ناشناخته ی وجود خود، به جسارت و شهامت احتیاج داریم.

«به اندازه کافی پردل و جربزه باشین تا بتونین خلاقانه زندگی کنین. خلاقیت سرزمینیه که کس دیگری قبلا به اونجا راه نیافتهه. شما باید خونه های امن تون رو ترک کنین و به پهنا ی شهود قدم بذارین. هیچ اتوبوسی به اونجا نمی ره. تنها با کار سخت و خطر کردن میشه بهش جای رسید. چیزی که در اون پهنا کشف می کنین، بی نظیره: خودمون خود.»

– آلن آلدا

 

 

۵. با یادگیری خلاقانه از محدود کردنای موجود بالاتر برید

۷ اصلی که واسه خلاق بودن باید بدونین آموزشی

حالا ما در عصر دسترسی همگانی به اطلاعات و علم به سر می بریم. در این عصر، به حافظه سپردن اطلاعات دیگر ارزشی نداره. جهان امروزی همیشه به نحوی خلاقانه در حال تغییره. بهره مند شدن از این تغییرات نیازمند نوع جدیدی از یادگیریه. شاید اون نوع آموزشی که الان احتیاج داریم باید طبق یه جور یادگیری زدایی یا نایادگیری باشه تا بتونه به ما امکان بالاتر رفتن از شرطی شدگیای به دلیل یاد گرفته های قبلی رو بده. باید بر روشای آموزش و یادگیری شهودی، غیرخطی و چندوجهی تمرکز کنیم. تعهد به یادگیری، وجهی لازم در به وجود آوردن خلاقیتیه که زندگی امروزی نیازمند اینه. خلاقیت در دنیای امروز نیازمند اینه که با بالاتر رفتن از دانسته ها، ذهن خود رو گسترش داده و چیزی که رو که غیرممکنه مورد توجه قرار بدیم تا بتونیم از مرزها و محدود کردنای موجود بالاتر بریم. لازمه ی یادگیری خلاقانه اینه که همیشه خود رو در موضع «جهل آگاهانه» قرار بدیم و همه چیز رو به سوال بکشیم.

۶. همه چیز رو به سوال بکشین

چیزی که واسه بروز خلاقیت بسیار مهمه، کنجکاوی مداومه. اینکه همیشه سؤال کنین. در یک تحقیق جالب مشخص شده که کنجکاوی کودکان باعث می شه که روزی حدود ۱۲۵ سؤال بپرسند، در حالی که یک بزرگ سال عاقل و منطقی به طور متوسط فقط ۶ سؤال در روز مطرح می کنه. واسه ایجاد چیزی جدید اول لازمه اون چیزی که قدیمیه، مورد سوال واقع شه. به چه دلیل این کار رو این جور انجام میدیم؟ این بهترین راه؟ راه های احتمالی دیگر کدوما هستن؟ به چه دلیل این وسیله این جور کار می کنه؟ به چه دلیل؟ به چه دلیل؟ به چه دلیل؟ فرضای قدیمی رو به رقابت بطلبید، وضع موجود رو مورد سؤال بذارین و دنبال راه حلای جدید باشین.

«مهم اینه که از پرسشگری بازنایستید، واسه هر کنجکاوی پاسخی هست.»

– اینشتین

 

 

کنجکاوی، شور و شوقی واسه یادگیری و آزمون و خطاست. حتی اشتباهات رو هم باید به عنوان فرصتایی واسه طرح سؤالات جدیدتر و یادگیری بیشتر در نظر بگیریم.

«با سوالا زندگی کن و شاید بدون اونکه بدونی، روزگاری در زندگی به طرف جوابا راهنمایی شی.»

– ریلکه، شاعر آلمانی

 

 

۷. ذهن تون رو از هر دید باز نگهدارید

«بیایید به طرف دری که هیچوقت باز نکرده ایم، قدم برداریم.»

– تی اس الیوت

 

 

انجام یک کار خلاقانه، نیازمند اینه که ذهن مون رو به روی هرگونه احتمال و هر گزینه ای باز بذاریم. واسه این منظور باید بتونیم چیزی که رو از قبل میدونیم از صفحه ذهن مون پاک کنیم. زیگموند فروید این نوع آزاد شدن از گذشته رو «خودفریبی آگاهانه» می نامید که در اون خودنمایی می شه به اینکه چیزی از قبل وجود نداره و ما همه چیز رو از صفر شروع می کنیم. این فرار وهم آمیز و آگاهانه از الگوها و عادات موجود، رازِ باز کردن ذهن به طرف ایجاد چیزی جدیده. لازمه که راه حلای پذیرفته شده ی قدیمی و سنتی رو آزاد کنیم و این امکان رو قبول کنیم که راه حلی جدید، متفاوت و به شکلی تماشایی موفق ظاهر شه. تنها رؤیاهای بی پروا و بی مانع امکان پشت سر گذاشتن گذشته و خلاقیت اصیل رو جفت و جور می کنه.

«به رؤیایی دست پیدا می کنی که داشتهات رو می بینه، نه مشکلات رو. به آرزویی می رسی که یادآوری اش سراپای وجودت رو غرق شوق کنه، دست تو رو بگیره و بر بلندیای غرورآفرین بنشاند. تصویر زیبایی از آینده برات بیافریند و روح و جسمت رو پر از عشق و امید ناب کنه. رؤیاهایت باید بتونن تو رو ربوده و با خود بالا ببرن و هیچوقت اجازه ندن که از اون بالا به پایین نگاه کنی.»

– رابرت کریگل

 

 

دسته‌ها: آموزشی